Chėsc Forum ie daviert per n grum de pruiec culturei che vėn anjiniėi ca en gaujion dl ann cumemoratif 2009. Nascił sun scumenciadiva de persones singules, de grupes o de istituzions mbracel ite na gran spana de argumėnc, de metodes y de formes de esprescion.
I pruiec abinei adum tlo ie unic cric ora do criters de cualitą artistica y scientifica, de armunia de cuntenuc y de metodes coche nce de uriginalitą per cie che ą da n fé cun l ann cumemoratif 2009 y si motto. L Forum ie daviert a prupostes nueves: i nteressei dė prėibel tņ su cuntat cun la Repartizion per la cultura dl Guviern pruvinziel a
Dģspruch, a
Bulsan y a
Trėnt.
"syndrome 09": l ie pią via l juech a pesć online per l ann cumemoratif
N virus che muda, che ti tol ala jėnt lecorc y savėi, n oracul sota forma de n vedl lėn, na schirlata che ą inuem Flich: dut chėsc fej pert dl juech a pesć online "syndrome 09", che ie pią via ncuei (9 de utober) tl Zėnter per i jėuni (Jugendzentrum) "Ufo" a Burnech. L juech ie pensą per la junanza che dė a chėsta moda ti ruvé plu permez al ann cumemoratif 2009.
La populazion ladina ntan la vieres napulioniches
L raion ladin ie t`amez ala Dolomites. Chėsta grupa de rujeneda retoromanica viv tla cin valedes ladines ntėur l Sela. La Ladinia ie partida su tla trėi pruvinzies de Bulsan, Trėnt y Belun. Nchin al 1918 fova la populazion ladina sota l Imper austro-ungarich. Lijėde tlo inant per n savėi deplł sun la storia de chėsta grupa linguistica ntan la vieres napulioniches.
Quiz online per l Ann cumemoratif 2009
Pra l quiz sun internet, che la Lia per natura y usanzes de Südtirol y l Istitut Pedagogich tudėsch anjinią ca en gaujion dl ann cumemoratif 2009, vala de geografia dl Tirol, de cultura, architetura, sciėnzes ambienteles y natureles de nosc ncėsa. Fé pea po sculeies y studėnc de dut l raion europeich dl Tirol.
Andreas Hofer (1767-1810) paur, ost y Landesregent
Andreas Hofer (22 de nuvėmber 176720 de fauré 1810), l ost dl Sandhof - coche n ti dij al mesc de Hofer tla valeda de Passeier - che do la rebelion tiroleja dl 1809 y si mort, ie deventą n eroe dla lidėza y ie nchinamei unģ stilisą coche martir, fova paur, ost, marciadėnt de ciavei, bestiam y vin y manejova cun si fėna Anna Ladurner, si mutons y i fanc l Sandhof danter San Lenert y San Martin, pra chėl che l tucova nce la ustaria leprņ.
Ai 21 de utober: Museum Passeier: Assessėures pruvinziei sun n sėuraluech
Albin Pixner, sėurastant dl MuseumPasseier saluda n merdi, ai 21 de utober, dala 4 domesdģ, pra l Sandwirt i assessėures Sabina Kasslatter Mur, Luigi Cigolla y Florian Mussner...
Ai 5 de nuvėmber: la assessėures ti presėnta ala lies cultureles de dut l Tirol l Ann cumemoratif
Tla curnisc dla bela sala de cunsėi storica dl chemun de Sterzing iel n mierculdi, ai 5 de nuvėmber, dala 3 domesdģ la prima senteda de duta la unions cultureles tradiziuneles dl Nordtirol, dl Osttirol y de Südtirol.
Litą da na giuria prufesciunela: simbul nuef per la curona de spines
La curona de spines dl 1959 unirą urneda cun 2009 rojules y purteda en gaujion dl ann cumemoratif pra la gran defileda ai 20 de setėmber 2009 a Dģspruch. Chėsta idea, che ie unida crissa ora da na giuria danter passa 50 ruvedes ite tl cuntest de n cuncors artistich, ie de Margit Klammer, na artista de Südtirol.
Restaurazion dl monumėnt a Peter-Mayr a Bulsan
La Crėusc foscia cun a cė Hans Duffek ą tl ann cumemoratif tėut tla mans, deberieda cun la curazia de Bulsan y la cumpania di scizeri de Bulsan, la restaurazion dl monumėnt-seva de Peter-Mayr.
Andreas Hofer - Mit o ejėmpl politich?
Presentazion dla documentazion Andreas Hofer - Mit y realtą de n eroe dl Tirol. Daldņ mėisa turonda cun Siegfried Steinlechner (ORF Viena), Bruno Hosp (assessėur pruvinziel da n iede), Astrid Kofler (fej films) y Elmar Thaler (aministradėur dla Lia di scizeri de Südtirol). La manifestazion vėn fata ai 7 de mei tl Filmclub a Bulsan, streda Streiter y mėt man dala ot da sėira.